Ile realnie zyskujesz na fotowoltaice? Twój kalkulator na podstawie własnych odczytów

Reklamy

Masz kocioł, ale coraz częściej zastanawiasz się, czy fotowoltaika obok niego faktycznie się opłaca? Większość kalkulatorów w internecie każe Ci wierzyć w jedną uśrednioną liczbę — 950 kWh z każdego kWp rocznie — i na tej podstawie obiecuje zwrot w 6–7 lat. Problem w tym, że ta liczba nie ma nic wspólnego z Twoim dachem, Twoim zużyciem i tym, ile energii faktycznie zużywasz w dzień, a ile wieczorem, gdy panele już nie pracują.

Jest dokładniejszy sposób: policzyć na podstawie tego, co pokazuje Twój własny falownik i licznik u dostawcy prądu. Do tego służy kalkulator w tym artykule.

Dlaczego internetowe kalkulatory PV się mylą

Większość darmowych kalkulatorów fotowoltaiki działa tak samo: bierzesz moc instalacji w kWp, mnożysz przez uśredniony uzysk roczny dla Polski i gotowe. Problem w tym, że uzysk potrafi się różnić nawet o 20–30% między dwiema instalacjami tej samej wielkości, w zależności od regionu, kąta dachu i zacienienia. Pisaliśmy o tym szerzej w tekście nachylenie fotowoltaiki a efektywność energetyczna — kąt paneli potrafi zmienić roczny uzysk o kilkanaście procent.

Drugi problem to autokonsumpcja — czyli ile energii z paneli zużywasz od razu, a ile oddajesz do sieci. Internetowe kalkulatory każą Ci zgadywać ten procent suwakiem. My uważamy, że to najważniejsza liczba w całym rachunku, a zgadywanie jej nie ma sensu, skoro można ją policzyć — wystarczy znać dwie wartości z aplikacji: produkcję i oddanie do sieci. Autokonsumpcja to po prostu różnica między nimi.

Jak działa ten kalkulator

Zamiast szacować, kalkulator poniżej pyta Cię o dwie rzeczy, które znajdziesz w dwóch różnych aplikacjach:

• Z aplikacji dostawcy prądu (PGE, Tauron, Enea, Energa) — ile energii pobrałeś z sieci i ile do niej oddałeś.
• Z aplikacji falownika (SolarEdge, Fronius, Huawei, SofarSolar) — ile Twoja instalacja faktycznie wyprodukowała.

Z tych trzech liczb kalkulator wylicza autokonsumpcję automatycznie, dobiera właściwy bilans rozliczenia (80% albo 70% w zależności od mocy instalacji) i pokazuje realny koszt energii — zarówno bez PV, jak i z PV.

Jest tu jedna rzecz, której inne kalkulatory zwykle nie robią: jeśli masz dane tylko za część roku — na przykład odczyt od stycznia do sierpnia — kalkulator nie mnoży wyniku liniowo. Produkcja fotowoltaiki latem bywa nawet pięciokrotnie wyższa niż zimą, więc proste przeliczenie „8 miesięcy razy 12/8” dałoby fałszywie zaniżony wynik roczny. Zamiast tego kalkulator korzysta z krzywej sezonowej — wie, jaki procent rocznej produkcji przypada na który miesiąc, i na tej podstawie koryguje prognozę.

Jeśli zastanawiasz się, ile Twoja instalacja powinna produkować danego dnia i czy pracuje prawidłowo, sprawdź też nasz osobny kalkulator dobowej produkcji PV — dobre uzupełnienie tego kalkulatora rocznego.

[metrigo_pv_kalkulator]

Najczęstsze błędy przy liczeniu opłacalności PV

Zanim przejdziesz do samego kalkulatora, warto znać trzy pułapki, w które wpada większość osób liczących opłacalność swojej instalacji ręcznie.

Pierwsza — mylenie produkcji z autokonsumpcją. To, że falownik pokazuje 9000 kWh rocznie, nie znaczy, że tyle właśnie oszczędzasz. Jeśli większość tej energii oddajesz do sieci w środku dnia, gdy nikogo nie ma w domu, realna oszczędność jest znacznie niższa niż podpowiada sama liczba produkcji.

Druga — pomijanie opłat stałych. Nawet przy instalacji pokrywającej niemal całe zużycie, na fakturze zawsze zostaje opłata dystrybucyjna. Kalkulator, który obiecuje „100% taniej”, po prostu się myli — dlatego w naszym narzędziu ten koszt jest zawsze uwzględniony.

Trzecia — ekstrapolowanie krótkiego okresu bez uwzględnienia sezonowości. Jeśli policzysz opłacalność na podstawie samego lipca i sierpnia, wynik będzie nierealnie optymistyczny — bo to szczyt produkcji w roku. Odwrotnie, licząc tylko ze stycznia i lutego, dojdziesz do wniosku, że instalacja się nie zwraca, choć w rzeczywistości większość energii dopiero przed Tobą. Dlatego kalkulator wyżej pyta o okres liczony od początku roku i sam koryguje wynik krzywą sezonową.

Bilans 80% czy 70% — od czego to zależy

Jeśli masz instalację rozliczaną na starych zasadach (net-metering), kalkulator sam dobiera właściwy współczynnik: 80% dla instalacji do 10 kWp i 70% dla instalacji powyżej 10 kWp. To rozróżnienie bywa pomijane w prostszych narzędziach, a robi realną różnicę w wyniku.

Jeśli nie masz pewności, na jakich zasadach jesteś rozliczany, sprawdź rozliczenie fotowoltaiki: net-billing czy net-metering. A jeśli planujesz rozbudowę istniejącej instalacji, koniecznie przeczytaj rozbudowę fotowoltaiki na starych zasadach — dokładanie paneli do instalacji rozliczanej na starych zasadach ma swoje pułapki. Więcej o samym mechanizmie zysku znajdziesz też w zyskach z fotowoltaiki w rozliczeniu net-billing, a jeśli zastanawiasz się ogólnie, po ilu latach instalacja się zwraca, zobacz fotowoltaika — czas zwrotu.

A co z nadwyżką, której nie zużywasz?

Jeśli z wyniku kalkulatora wychodzi Ci, że sporą część produkcji oddajesz do sieci praktycznie za bezcen, to sygnał, że warto rozważyć magazyn energii. Bateria pozwala zatrzymać nadwyżkę z południa i zużyć ją wieczorem, zamiast oddawać ją do sieci po niskiej stawce. Sprawdź, kiedy magazyn energii się opłaca oraz które typy magazynów energii wypadają najlepiej w praktycznych zestawieniach. Warto to zestawić z tym, ile faktycznie płacisz za prąd — zobacz czy w Polsce faktycznie płacimy najwięcej za prąd w Europie.

PV, pompa ciepła i samochód elektryczny — czy się dogadają?

Fotowoltaika rzadko działa dziś w izolacji od reszty domowej instalacji grzewczej. Coraz częściej stoi obok pompy ciepła i ładowarki do samochodu elektrycznego — a to zmienia cały rachunek autokonsumpcji. Jeśli masz w planach taki zestaw, przeczytaj czy bez rozbudowy fotowoltaiki zyskasz, czy stracisz przy takim zestawieniu urządzeń, oraz czy bez zwiększania mocy PV to się w ogóle opłaca.

Pompa ciepła ma dodatkowo swoją własną krzywą sezonową — pracuje najintensywniej właśnie wtedy, gdy produkcja PV jest najniższa, czyli zimą. Jeśli zastanawiasz się, jak w ogóle działa pompa ciepła i dlaczego zimą pobiera więcej prądu, zobacz jak działa pompa ciepła.

Gdy nadchodzi burza — produkcja PV nagle spada

Jedna rzecz, której żaden kalkulator roczny nie przewidzi: nagły spadek produkcji w ciągu jednego popołudnia, gdy nadciąga burza. Jeśli chcesz z wyprzedzeniem wiedzieć, kiedy front burzowy dotrze nad Twoją okolicę i jak długo potrwa — zanim produkcja z paneli spadnie niemal do zera — warto zerknąć na radar burzowy na HotAndSnow.com. To niezależne narzędzie pokazujące ruch komórek burzowych w czasie rzeczywistym, przydatne zwłaszcza latem, gdy większość rocznej produkcji PV i tak przypada właśnie na te miesiące.

Monitoruj to wszystko w jednym miejscu

Kalkulator wyżej daje Ci zdjęcie sytuacji na dziś — jednorazowy rachunek na podstawie tego, co wpiszesz. Ale prawdziwa wartość pojawia się, gdy zaczynasz zapisywać odczyty regularnie i patrzysz na trend, a nie na pojedynczy moment.

Do tego właśnie służy Metrigo — polska aplikacja, w której zapisujesz odczyty liczników prądu (poboru, oddania i produkcji z falownika), gazu, wody, a także zużycia opału — ekogroszku, pelletu czy węgla, jeśli Twój dom grzeje więcej niż jedno źródło. Zamiast raz w roku liczyć ręcznie, masz stały wgląd w to, jak zmienia się Twoja autokonsumpcja z miesiąca na miesiąc i ile realnie kosztuje Cię energia. Pisaliśmy już o samej aplikacji szerzej w tekście nowoczesny monitoring zużycia prądu i kosztów ogrzewania — Metrigo.pl.

Jeśli już masz konto, zaloguj się bezpośrednio pod adresem metrigo.pl/Metrigo/center.php. Jeśli jeszcze nie korzystałeś, założenie konta zajmuje dwie minuty, a wersja podstawowa jest darmowa.

Podsumowanie

Zanim uwierzysz w kolejny internetowy kalkulator obiecujący zwrot w pięć lat, sprawdź swoje własne liczby — z aplikacji dostawcy prądu i z aplikacji falownika. Dwie minuty wpisywania danych dają wynik, na którym faktycznie można się oprzeć, zamiast na uśrednionym wskaźniku, który może nie mieć nic wspólnego z Twoim dachem.

A potem, zamiast liczyć to raz w roku, warto zacząć zapisywać odczyty na bieżąco — dokładnie po to powstało Metrigo.

Reklamy