eCoal sterowanie pogodowe – zawór 4D, czujnik i termostat

Reklamy

Sterowanie pogodowe w eCoal to połączenie trzech rzeczy: krzywej grzewczej liczonej z czujnika zewnętrznego, zaworu 4D, który miesza wodę do wyliczonej temperatury, i regulatora pokojowego, który pilnuje, żeby w domu nie było za ciepło. Obieg CO1 ustawiasz jako Pompa CO + 4D + regulator pokojowy z czujnikiem lub termostatem na zaciskach T.WEW. Obieg CO2 dostaje własny termostat na zaciskach T2. Poniżej opisujemy podłączenie, wszystkie nastawy krok po kroku i to, ile realnie można zaoszczędzić na opale.

Opis dotyczy sterowników eCoal.pl v4 (panel CD2/CD3) oraz bliźniaczego sterownika pelletowego Pello tego samego producenta – oba mają identyczne menu obiegów CO. Opisy samych sterowników znajdziesz na stronach Ogniwo eCoal 4, Ogniwo eCoal 3.5, Ogniwo Bruli 3.5 i Pello Center. Jeśli dopiero uruchamiasz sezon, najpierw przełącz sterownik w tryb Zima: eCoal tryb Zima – jak włączyć.

Jak działa sterowanie pogodowe z regulatorem pokojowym

Zwykły kocioł grzeje wodę do stałej temperatury, np. 60°C, niezależnie od tego, czy na zewnątrz jest -15°C, czy +10°C. W październiku grzejniki dostają wtedy znacznie więcej ciepła, niż dom traci, a temperatura w pokojach rośnie do 23–24°C. Sterowanie pogodowe działa odwrotnie:

• Czujnik zewnętrzny mówi sterownikowi, jak zimno jest na dworze.
• Krzywa grzewcza przelicza temperaturę zewnętrzną na temperaturę wody, którą trzeba wysłać do grzejników.
• Siłownik zaworu 4D miesza gorącą wodę z kotła z chłodniejszym powrotem, aż za zaworem jest dokładnie tyle, ile wyliczyła krzywa. Nastawa zmienia się płynnie razem z pogodą.
• Czujnik lub termostat pokojowy koryguje całość: gdy w domu jest już ciepło, sterownik obniża temperaturę za zaworem albo zatrzymuje pompę.

Podłączenie czujników, termostatów i zaworu 4D

Zamiast przewodów możesz użyć czujników radiowych – pokojowych BT4 lub BT5B (z wyświetlaczem) i zewnętrznego BT4B. Wymagają dokupienia modułu radiowego RM1. Czujnik zewnętrzny montuj na północnej lub cienistej ścianie, z dala od okien i wylotów wentylacji, bo słońce na czujniku „oszuka” krzywą.

Termostat zewnętrzny to dowolny termostat pokojowy ze stykiem beznapięciowym – przewodowy lub z odbiornikiem radiowym. Podłączasz go w miejsce czujnika wewnętrznego: pod T.WEW dla CO1 albo pod T2 dla CO2. Zwarte styki oznaczają grzanie, rozwarte – chłodzenie. Nie podłączaj tam termostatu, który podaje napięcie na wyjściu, bo uszkodzisz wejście czujnikowe. Jak dobrać i gdzie zamontować termostat, opisaliśmy w artykułach wszystko o sterownikach pokojowych i gdzie umieścić termostat pokojowy.

Ustawienia obiegu CO1: pompa + zawór 4D + regulator pogodowy i pokojowy

Wejdź w MENU → Obwód CO.1 i ustaw kolejno:

1. Typ obwodu: Pompa CO + 4D + regulator pokojowy dla grzejników albo Pompa podłogowa + 4D + regulator pokojowy dla podłogówki.
2. Typ regulatora pokojowego: Czujnik temperatury, jeśli pod T.WEW jest czujnik, albo Termostat zewnętrzny, jeśli podłączyłeś termostat.
3. Zawór 4D → Regulator pogodowy: Tak (wymaga czujnika zewnętrznego).
4. Krzywa grzania dla -10°C i +10°C – temperatura za zaworem przy tych temperaturach zewnętrznych. Przykładowe wartości w tabeli niżej.
5. Temperatura obniżona za zaworem 4D (0–25°C) – o tyle spadnie temperatura za zaworem, gdy pokój się dogrzeje albo programator przejdzie na niską temperaturę. Na start 5–8°C.
6. Zatrzymanie pompy po dogrzaniu pomieszczenia: Tak – pompa staje, a zawór się zamyka; Nie – pompa pracuje dalej, tylko z obniżoną temperaturą. Przy grzejnikach w dużym domu często lepsze jest Nie, przy podłogówce i małym domu – Tak.
7. Czas otwarcia zaworu – przepisz z tabliczki siłownika (30–600 s). Błędna wartość powoduje „pływanie” temperatury za zaworem.
8. Kierunek otwierania (w prawo / w lewo) – sprawdź na ekranie zaworu, czy przy strzałce „otwieranie” temperatura za zaworem rośnie.
9. Maksymalna temperatura za zaworem – przy podłogówce ustaw zabezpieczenie, np. 45°C; po jej przekroczeniu zawór się zamyka.

Pozostałe parametry zaworu – współczynnik wzmocnienia (0,3–2,0), czas reakcji (10–600 s) i histereza pracy (0–10°C) – zostaw na fabrycznych, dopóki temperatura za zaworem nie zacznie się wahać. Szczegóły w artykułach jak działa zawór mieszający 4D i konfiguracja zaworu 4D i 3D.

Temperatura niska, normalna i komfortowa – programator pokojowy

Gdy pod T.WEW pracuje czujnik temperatury, temperatury pokojowe ustawiasz w eCoal. Programator temperatury wewnętrznej ma cztery poziomy, które rozkładasz na godziny w tygodniu:

Programator to ustawienie, które polecamy każdemu bez wyjątku. Ustawiasz go raz na cały tydzień – ciepło rano i wieczorem, niżej w nocy i gdy nikogo nie ma – a sterownik sam pilnuje harmonogramu, razem z obniżeniem temperatury za zaworem. Nie trzeba pamiętać o kręceniu nastawami, a oszczędność przychodzi każdego dnia sezonu. Przyciskiem kopiowania przeniesiesz ustawienia dnia roboczego na pozostałe dni.

Jeśli pod T.WEW podłączysz termostat zewnętrzny, temperatury i harmonogram ustawiasz w samym termostacie – większość termostatów ma tryb komfortowy i ekonomiczny z programem tygodniowym. Programator i temperatury niska/normalna/komfortowa w eCoal nie są wtedy używane, bo termostat przejmuje rolę programatora. Sterownik dostaje tylko informację „grzej” albo „nie grzej”.

Obniżenie temperatury za zaworem 4D – najprostsza oszczędność z termostatem

Najwięcej przy najmniejszym wysiłku daje Temperatura obniżona za zaworem 4D. Wystarczy zwykły termostat uniwersalny pod T.WEW: gdy w pokoju jest ciepło i termostat rozwiera styki, eCoal od razu obniża temperaturę wody za zaworem o ustawioną wartość, np. o 8°C. Gdy w pokoju się ochłodzi, wraca do temperatury z krzywej. Przy ustawieniu Zatrzymanie pompy po dogrzaniu pomieszczenia: Nie pompa dalej krąży, tylko chłodniejszą wodą – w domu nie ma przegrzewania, a kocioł oddaje mniej ciepła. To ustawienie warto zrobić w każdej instalacji z zaworem 4D.

Na ekranie obiegu widać, w jakim stanie jest regulator. Termometr z falkami oznacza grzanie, a przekreślony termometr – że pomieszczenie osiągnęło temperaturę zadaną i obieg przeszedł w tryb chłodzenia.

Obieg CO2 z termostatem na zaciskach T2

Obieg CO2 nie obsługuje zaworu 4D, więc steruje się nim tylko pompą P2. Termostat podłączasz pod T2, w MENU → Obwód CO.2 wybierasz Pompa CO + regulator pokojowy (lub podłogową) i Typ regulatora pokojowego: Termostat zewnętrzny. Praca wygląda tak:

• Pomieszczenie za zimne (styki zwarte) – pompa P2 pracuje bez przerwy, aż termostat uzna, że jest ciepło.
• Temperatura osiągnięta (styki rozwarte) – pojawia się przekreślony termometr, a pompa P2 staje albo pracuje cyklicznie według parametrów Czas pracy pompy CO (0–240 min) i Czas postoju pompy CO (1–250 min).

Czas pracy 0 min oznacza, że pompa całkiem staje po dogrzaniu. Ciekawym rozwiązaniem w aktualnym oprogramowaniu jest praca cykliczna pompy po dogrzaniu, np. 5 min pracy i 10 min postoju. Przydaje się, gdy termostat wisi w jednym pokoju, a obieg grzeje kilka – woda co kilka minut przepływa, więc pozostałe pomieszczenia się nie wychładzają, a pompa i tak pracuje tylko przez jedną trzecią czasu. Więcej o doborze pompy: optymalizacja pracy pompy obiegowej.

Krzywa grzewcza – jak ją ustawić i jak wpływają na nią oba termometry

Krzywą w eCoal wyznaczają dwa punkty: temperatura za zaworem przy -10°C i przy +10°C na zewnątrz. Pomiędzy nimi sterownik dobiera wartości pośrednie, więc przy 0°C z krzywej 55/35 dostaniesz ok. 45°C. Gdy robi się zimniej, temperatura wody rośnie, gdy cieplej – spada, zanim dom zdąży się przegrzać lub wychłodzić.

Tu wchodzi drugi termometr. Krzywa reaguje na temperaturę zewnętrzną, ale nie wie, że w salonie świeci słońce albo pali się kominek. Gdy czujnik wewnętrzny lub termostat zgłosi osiągnięcie temperatury, sterownik przesuwa krzywą w dół o Temperaturę obniżoną za zaworem albo zatrzymuje pompę. Efektywna temperatura wody zależy więc od obu termometrów: zewnętrzny ustala poziom, wewnętrzny go koryguje. To samo robi programator – w godzinach z temperaturą niską krzywa też jest obniżana.

Korekta krzywej jest prosta: jeśli w mrozy jest za zimno, a w ciepłe dni dobrze – podnieś punkt -10°C. Jeśli w ciepłe dni jest za ciepło – obniż punkt +10°C. Sterownik przyjmuje nową krzywą od razu, więc możesz ją dostrajać na bieżąco – najlepiej o 2–3°C naraz. Szerzej o tym w tekście optymalne ustawienia krzywej grzewczej.

Wyłączenie palnika po dogrzaniu pomieszczenia – największa oszczędność

Sterowniki z automatycznym rozpalaniem mogą pójść krok dalej niż zatrzymanie pompy. W pelletowym Pello – bliźniaku eCoal – w ustawieniach obiegu CO.1 jest parametr Wyłączenie palnika po dogrzaniu pomieszczenia. Ustawiony na Tak sprawia, że po osiągnięciu temperatury w pomieszczeniu palnik się wygasza i pozostaje wyłączony, dopóki temperatura w domu nie spadnie poniżej zadanej (z uwzględnieniem histerezy). Dopiero wtedy sterownik ponownie rozpala palnik. Ustawiony na Nie – palnik pracuje dalej według temperatury zadanej kotła.

To duża różnica. Bez tej funkcji kocioł przez wiele godzin utrzymuje gorącą wodę „na zapas”, choć dom nie potrzebuje ciepła – a każda godzina gorącego kotła to straty przez komin i obudowę. Z funkcją kocioł pracuje tylko wtedy, gdy dom faktycznie traci ciepło. W eCoal sprawdź parametry Obwodu CO.1 – dostępność tej pozycji zależy od wersji oprogramowania i typu palnika. Kotły węglowe z palnikiem retortowym nie mają zapalarki, więc sterownik nie rozpali paliwa sam od zera i utrzymuje żar w trybie podtrzymania. O dobrym spalaniu pelletu przeczytasz w artykule temperatura spalin w kotle na pellet ze sterownikiem eCoal.

Ile można zaoszczędzić na sterowaniu pogodowym i pokojowym

Straty ciepła domu są proporcjonalne do różnicy temperatur między wnętrzem a otoczeniem. Przy 21°C w środku i średniej temperaturze sezonu grzewczego rzędu kilku stopni na plusie różnica wynosi ok. 18°C. Każdy stopień mniej w domu to więc ok. 5–6% ciepła mniej. Z tego wynikają realne oszczędności:

Łącznie w domu, który wcześniej grzał na stałej temperaturze kotła, realne jest 10–25% mniej opału. Przy wydatkach 8000 zł na sezon daje to 800–2000 zł rocznie, a koszt czujnika zewnętrznego, czujnika pokojowego czy termostatu zwraca się w pierwszym sezonie. Najwięcej zyskują domy ocieplone, z dużymi zyskami od słońca, i te, w których domownicy są długo poza domem. Sprawdź też, dlaczego nocna przerwa w obiegu grzewczym to czysty zysk.

Najczęstsze błędy przy sterowaniu pogodowym eCoal

• Krzywa kotła niższa niż krzywa zaworu – zawór otwiera się do końca, a za zaworem i tak jest za zimno.
• Czujnik pokojowy w złym miejscu – przy kominku, w słońcu albo w kuchni. Cały dom zostaje niedogrzany.
• Termostat z wyjściem napięciowym pod T.WEW lub T2 – wejście czujnikowe przyjmuje tylko styk beznapięciowy.
• Brak ochrony powrotu – przy niskich temperaturach w instalacji kocioł dostaje zimny powrót. Ustaw ją w Parametrach zaawansowanych: ochrona powrotu kotła – poradnik.
• Zbyt duże zmiany krzywej naraz – dom reaguje z opóźnieniem kilku godzin. Koryguj o 2–3°C na dobę.

Nie chcesz ustawiać tego sam? Zgłoś regulację kotła albo napisz przez formularz kontaktowy okonato.pl. Moc palnika do zapotrzebowania domu dobierzesz w kalkulatorze mocy palnika na okonato.pl, a zdalny dostęp do sterownika opisaliśmy w tekście sterowanie ogrzewaniem przez internet.

Sprawdź oszczędność w liczbach z Metrigo.pl

Najlepszy dowód, że sterowanie pogodowe działa, to zużycie opału przed zmianą i po niej. Zapisuj zasypy, stan licznika prądu i temperatury zewnętrzne w Metrigo.pl. Zobaczysz zużycie paliwa na dobę w zależności od pogody i porównasz sezony – bez zgadywania, ile dała nowa krzywa.

FAQ – sterowanie pogodowe w eCoal

Wyjeżdżasz zimą w trasę? Sprawdź fotoradary i odcinkowe pomiary prędkości na mapaopp.pl.

Related Posts

Reklamy